Στην
ομιλία του πρωθυπουργού στη βουλή για την ψήφιση του προϋπολογισμού του 2015 ο κ. Σαμαράς αναφέρθηκε σε μία σειρά καίριων θεμάτων για τη χώρα και το μέλλον της, καταθέτοντας την επιχειρηματολογία του. Παρατίθενται δώδεκα από τα σημαντικότερα θέματα που έθιξε. Τα θέματα παρουσιάζονται αριθμημένα και ακολουθούν πρώτα η επιχειρηματολογία του πρωθυπουργού και μετά ο αντίλογος σε αυτήν
Το συμπέρασμα είναι ότι η ομιλία του κ. πρωθυπουργού αποτελεί περισσότερο μία επικοινωνιακή ομιλία παρά μία παρουσίαση θέσεων και επιχειρημάτων που αντέχουν απέναντι σε μία ορθολογική κριτική.
1) Εκβιασμός της ελεύθερης γνώμης των βουλευτών
Πρωθυπουργός: «Δεν ήθελα ούτε είχα υπολογίσει να ξεκινήσω με αυτά που θα πω. Αλλά απόψε μας απαγόρευσε ο αλαζονικός κ. Τσίπρας την ελευθερία γνώμης. Όποιος δεν ψηφίσει τον προϋπολογισμό και ψηφίσει Πρόεδρο της Δημοκρατίας ο κ. Τσίπρας θα τον θεωρήσει εξωνημένο, πουλημένο. Μας απαγόρευσε, διέγραψε τη λέξη συνείδηση απόψε ο κ. Τσίπρας από τη Βουλή και τους βουλευτές της. Τέτοια βάναυση προσβολή της Βουλής και των βουλευτών δεν έχει ξαναγίνει τα τελευταία τριάντα χρόνια, κ. Τσίπρα. Και να είστε σίγουρος ότι οι βουλευτές κατάλαβαν απόψε τι πραγματικά αντιπροσωπεύετε. Και πάντως, δεν πρόκειται να δεχθούν να εκβιάζεται η ελεύθερη γνώμη τους ή να τρομοκρατείται η συνείδησή τους.»
Αντίλογος: Ο κ. Σαμαράς διέγραψε από τη ΝΔ όλους τους βουλευτές που καταψήφισαν το Μνημόνιο. Το ίδιο και το ΠΑΣΟΚ. Δεδομένης της θέσης του κ. Σαμαρά ως πρωθυπουργού, η στάση του είναι αναμενόμενη. Αν η κατάσταση και οι ρόλοι αντιστρέφονταν, τότε από τη θέση του προέδρου της αξιωματικής θα ήταν ο κ. Σαμαράς που θα ζητούσε εκλογές. Σε κάθε περίπτωση οι πράξεις του στο παρελθόν δε συνάδουν με όσα υποστηρίζει σήμερα.
2) Βούληση του λαού – Δημοσκοπήσεις
Πρωθυπουργός: « Όμως, κ. Τσίπρα, εσείς που διαβάζετε τις δημοσκοπήσεις και «έχετε καβαλήσει και το καλάμι» το πιο απλό δεν το είδατε; Δεν το διαβάσατε στις δημοσκοπήσεις; Ότι ο κόσμος δεν θέλει τώρα εκλογές; Ποιος, λοιπόν, πάει κόντρα στην κοινωνία; Αυτός που εκφράζει τη βούληση του λαού ή εκείνος που γράφει και το λαό και την κοινωνία στα παλιά του τα παπούτσια;»
Αντίλογος: Α) Μόλις το 14% των Ελλήνων δηλώνει πως αποδέχεται την κυβέρνηση Σαμαρά και την πολιτική της, σύμφωνα με την ετήσια
έρευνα της « Global States of Mind» της εταιρίας Gallup. Β)
Αποτελέσματα ευρωεκλογών 2014. Γ) Πρώτο κόμμα στο 100% όλων των
δημοσκοπήσεων από το 2012 και μετά ο ΣΥΡΙΖΑ.
Η βούληση του λαού είναι σαφώς εναντίον της κυβέρνησης και της πολιτικής που ασκεί. Αυτό δε φαίνεται να προβληματίζει τον κ. Σαμαρά ο οποίος με επιλεκτική λογική διαλέγει ένα στοιχείο των δημοσκοπήσεων που τον εξυπηρετεί. Ακόμη και σε αυτό το στοιχείο, ωστόσο, σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες επιθυμεί εκλογές.
3) Υπόθεση Νίκου Ρωμανού
Πρωθυπουργός: Αλλά τι λογική να έχετε, εδώ μόλις προ ολίγου υμνήσατε έναν απεργό πείνας αλλά ξεχάσατε ότι ο νεαρός αυτός έχει καταδικαστεί σε 15 χρόνια κάθειρξη για ληστεία με καλάσνικοφ.
Αντίλογος:
Λίγες νομικές σκέψεις με αφορμή την υπόθεση του Νίκου Ρωμανού. Ό,τι υπαγορεύει ο νόμος, αυτό πρέπει να εφαρμοστεί. Ορθά και αμερόληπτα. Ο κ Σαμαράς δε χρειαζόταν να αφήσει το συγκεκριμένο θέμα να διογκωθεί σε τέτοιο βαθμό. Ο Ρωμανός θα μπορούσε να φοιτήσει με βραχιόλι στο πόδι και συνοδεία αστυνομικών. Εδώ ο κ. Σαμαράς λειτουργεί διχαστικά και όχι ενωτικά. Εκμεταλλεύεται πολιτικά ένα ευαίσθητο θέμα και ενισχύει αντί να μειώσει την πολιτική αστάθεια.
4) Πρωτογενές πλεόνασμα
Πρωθυπουργός: «… βγάλαμε και πρωτογενές πλεόνασμα για το 2013 το οποίο επίσημα καταγράφτηκε 1,2% του ΑΕΠ, δηλαδή πάνω από 2 δισ.» Για το 2014 «δεν τον πιάσαμε απλώς (το στόχο) τον ξεπεράσαμε κατά τουλάχιστον 360 εκατομμύρια, για δεύτερη χρονιά στη σειρά.»
Αντίλογος: Α) Το πρωτογενές πλεόνασμα είναι ουσιαστικά
ανύπαρκτο εφόσον δεν βασίζεται στις οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας. Προκύπτει μέσα από μία πολιτική συμφωνία της κυβέρνησης Σαμαρά και της τρόικας για τον τρόπο υπολογισμού της λεγόμενης «άσπρης τρύπας» των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, των ΟΤΑ και ορισμένων ΔΕΚΟ. Η κυβέρνηση ζήτησε να υπολογιστεί η «άσπρη τρύπα» με ένα τρόπο που εγγυάται την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος το 2013 για να μπορεί να επιχειρηματολογεί υπέρ του ελληνικού success story.
Η μέθοδος υπολογισμού της «άσπρης τρύπας» των Φορέων Γενικής Κυβέρνησης συμφωνήθηκε μεταξύ της κυβέρνησης και της τρόικας το περασμένο καλοκαίρι και περιλαμβάνεται σε ειδικό «τεχνικό μνημόνιο». Όπως επισημαίνει σε αναλυτικό ρεπορτάζ η εφημερίδα «Ναυτεμπορική» (20 Ιανουαρίου 2014) το «τεχνικό μνημόνιο» δεν προσδιορίζει το οικονομικό αποτέλεσμα των Φορέων Γενικής Κυβέρνησης στη βάση των εσόδων και των δαπανών τους, αλλά από τις καταθέσεις και τις επενδύσεις τους από τις οποίες αφαιρείται ο τραπεζικός δανεισμός τους.
Β)
Ελλάδα: Η πιο καταστροφική επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος διεθνώςΓ) Μέτρα της κυβέρνησης Σαμαρά όπως ψηφίστηκαν στις 10 Φεβρουαρίου 2012
- Μείωση κατά 22% του κατώτατου μισθού σε όλα τα κλιμάκια του βασικού μισθού (από 751€ σε 586€) και 32% στους νεοεισερχόμενους μέχρι 25 ετών.
- Κατάργηση 150.000 θέσεων εργασίας από το δημόσιο τομέα έως το 2015, εκ των οποίων 15.000 μέσα στο 2012.
- Περικοπές συντάξεων, επιδομάτων, δαπανών υγείας, άμυνας, λειτουργιών του Κράτους και εκλογών.
- Κατάργηση των Οργανισμών Εργατικής Κατοικίας και Εστίας.
- Αύξηση αντικειμενικών αξιών και ενοποίηση φόρων στα ακίνητα.
- Αύξηση των εισιτηρίων στις Αστικές Συγκοινωνίες και στον ΟΣΕ κατά 25%.
- Κλείσιμο 200 εφοριών, κατάργηση φοροαπαλλαγών και χαμηλού ΦΠΑ στα νησιά.
Μέτρα της κυβέρνησης Σαμαρά όπως ψηφίστηκαν στις 5 Νοεμβρίου 2013
- Αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης κατά 2 έτη, από 1-1-2013
- Μείωση στις συντάξεις από 5 έως και 15%, από τα 1.000 ευρώ και άνω
- Μειώσεις στο εφάπαξ έως 83% [132]
- Κατάργηση της καθολικότητας της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας
- Κατάργηση των Δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα, όπως και των επιδομάτων αδείας για τους δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους
- Μείωση χρόνου προειδοποίησης για απολύσεις σε 4 αντί 6 μήνες
- Περικοπές στα ειδικά μισθολόγια
- Ένταξη στο ενιαίο μισθολόγιο των εργαζομένων στις ΔΕΚΟ
- Εφαρμογή διαθεσιμότητας ενός έτους, με μειωμένο μισθό σε μόνιμους υπαλλήλους του δημοσίου, οι θέσεις των οποίων καταργούνται.
- Κατάργηση των πολυάριθμων οικογενειακών επιδομάτων και αντικατάστασής τους από το ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων.
- Αύξηση φόρου στο υγραέριο κίνησης κατά 23 λεπτά.
- Εισαγωγή έκτακτης εισφοράς στα φωτοβολταϊκά.
6) Ανάπτυξη:
Πρωθυπουργός: «Μόνο που τώρα που κάνουμε μεταρρυθμίσεις πλέον από εδώ και πέρα σε συνθήκες ανάπτυξης και μάλιστα ταχύρρυθμης ανάπτυξης,»… «Σήμερα σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα είχε ήδη το μεγαλύτερο ρυθμό Ανάπτυξης στην Ευρωζώνη για το γ’ τρίμηνο της φετινής χρονιάς. Άρα, επίσημα άρχισε η Ανάκαμψη. Αλλά και την επόμενη χρονιά επισήμως η Ελλάδα προβλέπεται να έχει από τους υψηλότερους ρυθμούς Ανάπτυξης στην Ευρωζώνη, μέχρι 2,9%. Κι ακόμα ταχύτερους τα επόμενα χρόνια».
Αντίλογος: Το ΑΕΠ της Ελλάδας θα επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα, το νωρίτερο, το 2026. Δεδομένου ότι η ύφεση ξεκίνησε το 2008 μιλάμε για ένα διάστημα, περίπου, δύο χαμένων δεκαετιών και αυτό στην καλύτερη περίπτωση. Αντίθετα, η Ιρλανδία επιστρέφει στα προ κρίσης επίπεδα το 2015 και η Ισπανία το 2017. Η πολιτική που ακολουθείται θα προκαλέσει την πιο αργή επιστροφή χώρας στα προ κρίσης επίπεδα διεθνώς και θα κοστίσει στην Ελλάδα δύο με τρεις δεκαετίες.
Το 2026 η επιστροφή του ΑΕΠ στα προ κρίσης επίπεδα
7+8) Αποπληρωμή Χρέους – Βιωσιμότητα Χρέους
Πρωθυπουργός: Γιατί θα δανειζόμαστε από εδώ και μπρος όχι για να πληρώνουμε τρέχουσες δαπάνες του κράτους, μισθούς-συντάξεις, όχι για να πληρώνουμε τους τόκους στο χρέος μας. Από του χρόνου θα δανειζόμαστε μόνο για να εξοφλούμε παλιότερα ομόλογα που λήγουν. Δηλαδή θα βάζουμε νέα δάνεια για να εξοφλούμε παλιότερα δάνεια. Κι έτσι το σύνολο του χρέους δεν θα αυξάνεται. Αλλά προσέξτε: ακόμα κι αν έχουμε δημοσιονομικό πλεόνασμα, αν δεν μπορούμε να βγούμε στις αγορές για να εξοφλήσουμε παλιότερα ομόλογα που λήγουν, θα εξακολουθήσει να υπάρχει κίνδυνος χρεοκοπίας.
Σας θυμίζω, λοιπόν, ότι αν είναι ή δεν είναι το χρέος βιώσιμο, ένας μόνο το αποφασίζει: οι αγορές. Και κανείς άλλος. Κι όταν εμείς βγήκαμε στις αγορές τον περασμένο Απρίλιο, τα νέα ελληνικά ομόλογα τα υποδέχθηκαν πολύ θερμά. Κι όλους τους επόμενους μήνες, ως τον Οκτώβριο περίπου, τα επιτόκια υποχωρούσαν. Ύστερα υπήρξε μια αναταραχή στις αγορές και στη συνέχεια οι πάντες άρχισαν πράγματι να μιλούν για πολιτική αβεβαιότητα στην Ελλάδα, την οποία δημιουργεί το κόμμα σας, που εκβιάζει πλέον με πρόωρες εκλογές με θέμα την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Αντίλογος: Α) Η πιστοληπτική αξιολόγησης της Ελλάδας είναι από τις χειρότερες μεταξύ των 180 κρατών για τα οποία υπάρχουν στοιχεία διεθνώς, κάτω από της Ζάμπιας, της Γκάνας, της Αλβανίας και της Βουλγαρίας. Σύμφωνα με τους οίκους αξιολόγησης τα ελληνικά ομόλογα θεωρούνται μη επενδυτικά προϊόντα. Οι οίκοι μας λένε την άποψη τους για το χρέος μέσω των αξιολογήσεων τους και το ελληνικό το θεωρούν μη βιώσιμο. Πώς θα υπάρξει πολιτική σταθερότητα και επιστροφή στην κανονικότητα όταν αν δεν επιτευχθεί για μία χρονιά δημοσιονομικό πλεόνασμα η χώρα θα μπορεί να οδηγηθεί στη χρεοκοπία; Ποιο κράτος στην ιστορία μπόρεσε να εγγυηθεί πλεονάσματα ες αεί; Το 2008 όλα τα κράτη του κόσμου κατέγραψαν ελλείμματα και βαθιά ύφεση εξαιτίας της διεθνούς κρίσης. Τι θα συμβεί στην Ελλάδα αν υπάρξει μία διεθνής αναταραχή; Μπορεί μία χώρα στην κόψη του ξυραφιού να θεωρείται ασφαλής και το χρέος της βιώσιμο; Είναι δυνατό να λέμε «αν όλα πάνε κατ’ ευχή δε θα πτωχεύσουμε αλλά αν κάτι πάει στραβά τότε μάλλον θα χρεοκοπήσουμε» και αυτό να το θεωρούμε σώφρονα οικονομικό προγραμματισμό;
9) Επιτυχημένη αναδιάρθρωση
Πρωθυπουργός: Και ξεχνά ο ΣΥΡΙΖΑ βέβαια, ότι το χρέος μας έχει ήδη υποστεί το μεγαλύτερο κούρεμα που έχει υπάρξει ποτέ στην παγκόσμια Ιστορία και ως ποσό και ως ποσοστό. Κουρεύτηκαν το ‘12, 105 δις .
Αντίλογος: Η ελληνική αναδιάρθρωση ήταν η πρώτη διεθνώς όπου μετά το κούρεμα το χρέος αυξήθηκε εντυπωσιακά ως ποσοστό του ΑΕΠ απ’ όσο ήταν πριν το κούρεμα. Όχι μόνο αυτό αλλά από τα 105 δις που κουρεύτηκαν περί τα 63 δις προήλθαν από τις ελληνικές τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία (συν το κούρεμα των ομολόγων των κυπριακών τραπεζών) ενώ η Ελλάδα υποχρεώθηκε σε δανεισμό ύψους 130 δις ευρώ για να κουρέψει 105 δις.
10) Αγορά κρατικών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
Πρωθυπουργός: «.. ζήτησε ο κ. Τσίπρας- ακούστε- να αγοράσει και για εμάς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέρος του χρέους μας. Δηλαδή, να δώσει «φρέσκο χρήμα». Όμως αυτό το απαγορεύει το ίδιο το καταστατικό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Πέρα που το απορρίπτουν οι περισσότερες χώρες της Ένωσης. Δεν έχετε καταλάβει καν με ποιους κανόνες κινείται η Ευρωπαϊκή Ένωση.»
Αντίλογος: Α) Η ΕΚΤ έχει, ήδη, αγοράσει χρέος της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Ισπανίας.
Β) Ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι κινείται προς την αγορά κρατικών ομολόγων από το Μάρτιο του 2015.
Γ) Ο Μάριο Ντράγκι δήλωσε ότι θα ήταν παράνομο να μην κυνηγήσει η ΕΚΤ το στόχο της για τον πληθωρισμό μέσω νομισματικής χαλάρωσης.
Δ) Οι νομικοί σύμβουλοι της ΕΚΤ έχουν ήδη δώσει στον Ντράγκι λύση για πλήρη νομιμότητα στο σχέδιο αγοράς κρατικών ομολόγων.
Ε) Προ κρίσης πολλά «απαγορεύονταν» και μεταξύ αυτών η παροχή οικονομικής στήριξης σε χώρα της ευρωζώνης, η αναδιάρθρωση χρέους της ευρωζώνης κλπ. Ωστόσο, έγιναν.
11) Ανεργία
Πρωθυπουργός: «Θα συνεχίσει να πέφτει η ανεργία»
Αντίλογος: Ά) Από άρθρο του γράφοντος στα επίκαιρα, τον Απρίλιο του 2013:
Το πιο δραματικό είναι πως ακόμη και αν αυτό που διανύουμε είναι το τελευταίο έτος της ύφεσης και από το 2014, η οικονομία περάσει σε εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης, καταγράφοντας επιδόσεις ανάλογες της θετικότερής της από την υιοθέτηση του ευρώ, ο αριθμός των εργαζομένων δεν θα έχει φτάσει στα επίπεδα του Μαΐου του 2010 πριν από το 2026 και σε αυτά του 2008 πριν από το 2028. Αυτό επειδή στην «καλύτερη» στιγμή της η ελληνική οικονομία προσέθετε περί τους 100.00 νέους εργαζόμενους ανά έτος, και έτσι, αν προσεγγιστεί αυτό το ρεκόρ, προκειμένου να δημιουργηθούν 1,2 εκατομμύρια με 1,4 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας, θα απαιτηθούν 12 με 14 έτη αντίστοιχα. Δεδομένου, ωστόσο, ότι η Ελλάδα θα παραμείνει σε καθεστώς δημοσιονομικής εξυγίανσης σε όλη τη διάρκεια της τρέχουσας δεκαετίας, είναι λογικό να εξετάσουμε δύο άλλα, αισιόδοξα σενάρια, σύμφωνα με τα οποία η επίδοσή της στη δημιουργία θέσεων εργασίας από το 2014 και μετά θα αντιστοιχεί στο 70% και το 50% της καλύτερης επίδοσής της στα χρόνια του ευρώ και όχι στο 100% αυτής.
- Στο πρώτο σενάριο, η δημιουργία 70.000 νέων θέσεων εργασίας ανά έτος θα φέρει τη χώρα στα επίπεδα του Μαΐου του 2010 το 2031 και σε αυτά του 2008 το 2034.
- Στο δεύτερο σενάριο, με 50.000 νέες θέσεις εργασίας ανά έτος από το 2014 και μετά, η Ελλάδα θα φτάσει στον αριθμό εργαζομένων που είχε το Μάιο του 2010 τον Ιανουάριο του 2038 και στο αριθμό των εργαζομένων του 2008 το 2042.
Με το ελάχιστο διάστημα αποκατάστασης της βλάβης στην αγορά εργασίας να τοποθετείται στα 12 με 14 χρόνια και ένα ρεαλιστικό διάστημα στα 17 με 28 χρόνια, γίνεται εύκολα αντιληπτό γιατί η παρατεταμένη άσκηση μιας λανθασμένης οικονομικής πολιτικής μπορεί να οδηγήσει στην πρόκληση βλαβών με σχεδόν μόνιμη προοπτική.
12) Πρόεδρος δημοκρατίας – Πολιτική σταθερότητα
Πρωθυπουργός: «.. είτε θα βγάλουμε τώρα Πρόεδρο για να σταθεροποιηθεί η Πατρίδα είτε ας αναλάβει ο καθένας τις ευθύνες του.»
Αντίλογος: Ακόμη και αν ψηφιστεί ο Πρόεδρος τη δημοκρατίας,ακόμη και αν αύριο προέκυπτε ξαφνικά στην Ελλάδα ένας μεγάλος συνασπισμός της κυβέρνησης με την αντιπολίτευση, αυτό που δε θα άλλαζε στην εξίσωση θα ήταν η παράμετρος ‘λιτότητα’ η οποία, μοιραία, θα δημιουργούσε οικονομική και πολιτική αστάθεια.
Οι αγορές και οι οίκοι αξιολόγησης θέλουν, πρωτίστως, ένα οικονομικό περιβάλλον ανάπτυξης και ένα πολιτικό περιβάλλον ηρεμίας αλλά και τα δύο αυτά απειλούνται από τις εφαρμοζόμενες μέχρι στιγμής πολιτικές και γι’ αυτό η ευρωζώνη έχει καταλήξει το μαύρο πρόβατο της διεθνούς οικονομίας.
Η Ελλάδα, λοιπόν, χρειάζεται ένα λιγότερο εξαρτημένο από τη λιτότητα οικονομικό σχεδιασμό και αυτό συνεπάγεται την ανάγκη για μία πιο επιτυχημένη οικονομική διπλωματική πολιτική απέναντι στους εταίρους της και μία πιο αποφασιστική νομισματική πολιτική από την ΕΚΤ, με το δεύτερο να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, παρά τις διαρκείς αντιδράσεις της Γερμανίας.
