Πιο άνεργοι και πιο εργατικοί από όλους τους Ευρωπαίους οι Έλληνες

09:38 | 07 Οκτ. 2014

  

Ένα νέο αρνητικό ρεκόρ σημειώνει η χώρα μας με το να κατακτά την πρώτη θέση όσον αφορά τα ποσοστά  της μακροχρόνιας ανεργίας. Τα στοιχεία είναι απογοητευτικά με την τριμηνιαία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πέραν της αύξησης της ανεργίας να δείχνει ότι οι φτωχοί έγιναν φτωχότεροι και η παραγωγικότητα στην εργασία συρρικνώθηκε ενώ οι Έλληνες εργάζονται περισσότερο απ' όλους τους εταίρους.
   
Τα στοιχεία αφορούν το δεύτερο τρίμηνο του 2014, όπου η μακροχρόνια ανεργία στην Ελλάδα ανήλθε στο 19,6% του ενεργού πληθυσμού, ενώ στην ίδια θέση βρίσκονται και η Ισπανία, η Ιταλία και η Κύπρος.

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη χώρα μειώθηκε και έχει φτάσει στο επίπεδο του 2000. Οι ανισότητες αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, οι κοινωνικές μεταβιβάσεις μειώθηκαν και το εισόδημα των νοικοκυριών έχει καταρρεύσει.

Τις μεγαλύτερες απώλειες υπέστησαν τα εισοδήματα των οικονομικά ασθενέστερων στρωμάτων της ελληνικής κοινωνίας, το πραγματικό εισόδημα των οποίων έχει μειωθεί κατά 30 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2003. Αλλά και στα άλλα στρώματα του πληθυσμού τα εισοδήματα μειώθηκαν κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες.

Η ανεργία των νέων τριπλασιάστηκε σε σχέση με το 2008, που ήδη βρισκόταν σε υψηλό επίπεδο, και πλήττει πάνω από το 50% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού των νέων.

Στο μεταξύ, κόντρα στις κατηγορίες που οι Έλληνες έχουν ακούσει από ευρωπαϊκά χείλη κατά τα χρόνια της κρίσης,  είναι αυτοί που εργάστηκαν περισσότερο (πλήρης απασχόληση) το πρώτο τρίμηνο του 2014 με 41,9 ώρες την εβδομάδα. Ακολουθούν οι Πορτογάλοι με 41,6 ώρες. Στην τρίτη θέση βρίσκονται οι Αυστριακοί με 41,5 ώρες και τέταρτοι έρχονται οι κατήγοροι για την τεμπελιά μας, Γερμανοί με 41,4 ώρες.

Από το tvxs

Η φτώχεια των μνημονίων σε αριθμούς

12:05 | 06 Οκτ. 2014

  

Απογοητευτικά είναι τα στοιχεία που έδωσε σήμερα στο φως της δημοσιότητας και τα οποία βασίζονται σε επίσημα στατιστικά, το Δίκτυο του Ελάχιστου Εισοδήματος.

Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η Ελλάδα:

•     Συγκαταλέγεται στην ομάδα των χωρών με τη μεγαλύτερη φτώχεια (23,1%) ενώ η παιδική φτώχεια το 2012 ήταν 26,5%.
•     Βρίσκεται στην 4η θέση μεταξύ των 28 χωρών με το υψηλότερο ποσοστό πολιτών στο όριο της φτώχειας (34,6%), πίσω από τη Βουλγαρία (49,3%), τη Ρουμανία (41,7%) και τη Λετονία (36,2%).
•     2,5 εκατομμύρια άτομα βρίσκονται κάτω από το χρηματικό όριο της σχετικής φτώχειας, με βάση το εισόδημα του μεσαίου νοικοκυριού (το 60%).
•     3,8 εκατομμύρια άτομα βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας λόγω υλικών στερήσεων και ανεργίας. Για παράδειγμα, σημειώθηκε 31,3% μείωση των νοικοκυριών με κεντρική θέρμανση μεταξύ 2013-2014.

Κατά το β' τρίμηνο του 2014:

•     Ο αριθμός των ανέργων ανήλθε σε 1.280.101, πλήττοντας πλέον τους αρχηγούς των νοικοκυριών, δηλαδή εργαζόμενους άνδρες στην παραγωγική ηλικία.
•     Η ανεργία των νέων 15-24 ετών ανήλθε στο 52%, ενώ πολλά νοικοκυριά είναι χωρίς κανέναν εργαζόμενο αλλά και χωρίς πόρους.
•     Παράλληλα, υπήρξε δραματική μείωση των αποδοχών, ενώ ο κατώτατος μισθός βρίσκεται κάτω από το επίπεδο του 2000.           Από το tvxs

Τσόμσκι - Ποιος είναι ο "ύποπτος" ρόλος των Διανοουμένων

Είστε ένας σημαντικός διανοητής της εποχής μας, ένα είδος αιώνιου αντιρρησία. Θα μπορούσαμε επίσης να πούμε ότι προσφέρετε «μαθήματα διανοητικής αυτοπροστασίας», ότι δίνετε τα κλειδιά που μας επιτρέπουν να προφυλαχθούμε από κάθε χειραγώγηση...

Νόαμ Τσόμσκι: Είναι ένα καθήκον που εναπόκειται στον καθένα.

Στην πραγματικότητα, ο ρόλος των διανοουμένων -κι αυτό ισχύει εδώ και χιλιάδες χρόνια- συνίσταται στο να κάνουν ό,τι πρέπει ώστε οι άνθρωποι να παραμένουν παθητικοί, υπάκουοι, αστοιχείωτοι και προγραμματισμένοι. Ο Ραλφ Ουάλντο Έμερσον, ο μεγάλος Αμερικανός συγγραφέας και φιλόσοφος του δεκάτου ενάτου αιώνα, όταν σχολίαζε τα εκπαιδευτικά προγράμματα είχε πει: «Πρέπει να εκπαιδεύσουμε το λαό έτσι ώστε να μη μας αρπάξει απ’ το λαιμό». Με άλλα λόγια πρέπει να τον καταστήσουμε τόσο παθητικό που δεν θα στραφεί εναντίον μας. Κι αυτός βασικά είναι ο ρόλος των διανοουμένων σε πολλούς τομείς. Φυσικά, υπάρχουν και εξαιρέσεις. Αλλά, γενικά, η παρατήρηση παραμένει έγκυρη.

Διαβάζοντάς σας, ανακαλύπτουμε ότι αγωνίζεστε εναντίον αυτού που ονομάζετε «κατασκευή συναίνεσης». Οι διανοούμενοι χρησιμεύουν και σ’αυτό;

Η έκφραση «κατασκευάζω συναίνεση» δεν είναι δική μου. Τη δανείστηκα από τον Ουόλτερ Λίπμαν, την πιο διακεκριμένη προσωπικότητα της αμερικανικής δημοσιογραφίας του εικοστού αιώνα, που ήταν κι αυτός ένα προοδευτικό πνεύμα. Από τη δεκαετία του 1920, επέστησε την προσοχή στη σημασία των τεχνικών που χρησιμοποιεί η προπαγάνδα για τον έλεγχο των μαζών και την κατασκευή συναίνεσης. Οι μηχανισμοί της δημοκρατίας που εφαρμόζουμε είναι σαφείς: Η χώρα πρέπει να κυβερνάται από «υπεύθυνους» πολίτες, μια πρωτοπορία —κάτι που μας θυμίζει το λενινισμό- κι οι υπόλοιποι πρέπει απλώς να κάθονται φρόνιμα. Γι’ αυτό, πρέπει να ελέγχονται οι σκέψεις τους και να τους ομαδοποιούμε σαν στρατιώτες. Παρεμπιπτόντως, αυτοί ακριβώς είναι οι όροι που χρησιμοποίησε ένας άλλος σημαντικός προοδευτικός διανοητής, ο Έντουαρντ Μπερνέις, ένας από τους ιδρυτές της τεράστιας βιομηχανίας των δημοσίων σχέσεων που, όπως ο Αίπμαν, συμμετείχε στην επίσημη μηχανή προπαγάνδας του Γοΰντροου Ουίλσον.

Από εκεί άντλησαν πολλές από τις ιδέες τους για την ανάγκη «ελέγχου της κοινής γνώμης» και για να εξασφαλίσουν ότι οι πολίτες θα μένουν μακριά από τη δημόσια ζωή. Αυτά τα θέματα είχαν καταστεί θεμελιώδη στη Μεγάλη Βρετανία και στις ΗΠΑ στη δεκαετία του 1920.

Γιατί ειδικά σ’ αυτές τις δυο χώρες;

Ήταν βιομηχανικές κοινωνίες, όπου υπήρχε πολύ μεγαλύτερη ελευθερία. Όσο περισσότερο απελευθερώνεται μια κοινωνία, τόσο πιο δύσκολο είναι να γίνει χρήση βίας και τόσο περισσότερη ενέργεια χρειάζεται να ξοδευτεί για να ελέγχονται οι απόψεις και η συμπεριφορά.Δεν είναι τυχαίο που η βιομηχανία της προπαγάνδας γεννήθηκε στη Μεγάλη Βρετανία και στις ΗΠΑ.

Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα -ιδιαίτερα η ναζιστικη Γερμανία με τον Γιόζεφ Γκέμπελς- είχαν κι αυτά σνμμετάσχει έντονα στην ανάπτυξη της βιομηχανίας της προπαγάνδας, όμως υπάρχει η αίσθηση ότι τα περιλαμβάνετε λιγότερο στις αναλύσεις σας...

Σωστά και υπάρχουν σημαντικές αιτίες γι’ αυτά. Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα είναι περισσότερο διαφανή, ερμηνεύονται πιο εύκολα και, τελικά, είναι λιγότερο ενδιαφέροντα. Επιπλέον, δεν έχουν ανάγκη να είναι πολύ αποτελεσματικά, γιατί κρατουν πάντα σε εφεδρεία τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν τον καταναγκασμό και το φόβο. Εξάλλου, οι μελέτες που έχω διαβάσει δείχνουν ότι είναι πολύ λιγότερο αποτελεσματικά. Κι ακόμη, αναπτύχθηκαν αργότερα, υιοθετώντας καμιά φορά το μοντέλο δυτικών κρατών.

Κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο, πρώτα οι Βρετανοί κι υστέρα οι Αμερικανοί δημιούργησαν σημαντικά όργανα κυβερνητικής προπαγάνδας: το βρετανικό υπουργείο Πληροφοριών και την Επιτροπή για τη Δημόσια Ενημέρωση του Γούντροου Ουίλσον. Φυσικά, ο στόχος της Μεγάλης Βρετανίας ήταν να πείσει τις ΗΠΑ να μπουν στον πόλεμο. Η προπαγάνδα της απευθυνόταν κυρίως στους Αμερικανούς διανοουμένους και εκπλήρωσε το σκοπό της απόλυτα.

Στη συνέχεια, σπουδαίοι προοδευτικοί διανοούμενοι αλλη-λοσυγχαίρονταν για το ρόλο που είχαν παίξει προς αυτή την κατεύθυνση. Ήταν η πρώτη φορά στην Ιστορία, έγραφαν, που ένας πόλεμος ξεκίνησε όχι από τα στρατιωτικά ή τα οικονομικά συμφέροντα, αλλά από «τους έξυπνους ανθρώπους του έθνους», οι οποίοι, συχνά, το μόνο που έκαναν ήταν να επαναλαμβάνουν τα παραμυθία των βρετανικών υπηρεσιών προπαγάνδας. Εκείνη την εποχή, ο αμερικανικός λαός ήταν αντίθετος με την είσοδο των ΗΠΑ σ’ έναν ευρωπαϊκό πόλεμο. Το όργανο προπαγάνδας του Ουίλσον πέτυχε να μετατρέψει ένα λαό βασικά ειρηνόφιλο σε μια ορδή φανατικών κατά της Γερμανίας. Αυτό το αποτέλεσμα έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση στους Αμερικανούς διανοούμενους, αλλά και στον επιχειρηματικό κόσμο. Η βιομηχανία των δημοσίων σχέσεων γεννήθηκε κυρίως από αυτές τις επιτυχίες στον έλεγχο των ιδεών και της συμπεριφοράς από την προπαγάνδα, όπως το έλεγαν φωναχτά εκείνη την εποχή. Μόνο στη δεκαετία του 1930, ο όρος θα πέσει σε δυσμένεια και σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως όταν αναφερόμαστε σε εχθρούς.

Αυτή η προπαγάνδα δεν εξαπάτησε μόνο τους Αμερικανούς. Οι Γερμανοί τη χρησιμοποίησαν σε μεγάλο βαθμό...

Οι Γερμανοί υπερεθνικόφρονες εντυπωσιάστηκαν κι αυτοί πολύ. Εκτιμώντας προφανώς ότι η αγγλοαμερικανική προπαγάνδα -που ξεπερνούσε κατά πολύ αυτή της Γερμανίας σε εύρος και σε παραποίηση- ήταν ένας από τους κύριους παράγοντες της νίκης των συμμαχικών δυνάμεων, ο Χίτλερ ορκίστηκε ότι την επόμενη φορά η Γερμανία θα κατόρθωνε ν’ ανταποδώσει τα ίδια. Γνωρίζουμε τι συνέβη. Οι μπολσεβίκοι, επίσης, εντυπωσιάστηκαν από τα κατορθώματα της προπαγάνδας των δημοκρατικών χωρών και επιχείρησαν να ε-μπνευσθούν από αυτά, αλλά χωρίς μεγάλη επιτυχία. Η προπαγάνδα τους ήταν πολύ άτεχνη.

Θέλω να το τονίσω για άλλη μια φορά: όταν οι κοινωνίες εκδημοκρατίζονται, όταν ο καταναγκασμός παύει να είναι εύκολα χρησιμοποιούμενο όργανο ελέγχου και περιθωριοποίησης τότε, πολύ φυσικά, οι εκλεκτοί στρέφονται στην προπαγάνδα. Πρόκειται για ένα φαινόμενο, όχι απλώς φυσικό, αλλά και απολύτως συνειδητό, που έχει αναλυθεί ευρέως σε επιστημονικές και άλλες εργασίες που εκθειάζουν τη χρήση της προπαγάνδας.

Οι μεγάλες εταιρείες δημοσίων σχέσεων, διαφήμισης, γραφικών τεχνών, κινηματογράφου, τηλεόρασης... έχουν σαν πρωταρχική λειτουργία τον έλεγχο του νου. Πρέπει να δημιουργήσουν «τεχνητές ανάγκες», έτσι ώστε οι άνθρωποι να αφοσιώνονται στην ικανοποίησή τους, καθένας από την πλευρά του, απομονωμένοι μεταξύ τους. Οι διευθυντές αυτών των επιχειρήσεων έχουν μια πολύ πραγματιστική προσέγγιση: «Πρέπει να προσανατολίσουμε τον κόσμο προς τα επιπόλαια πράγματα της ζωής, όπως η κατανάλωση». Πρέπει να δημιουργηθουν τεχνητά τείχη, να κλειστεί ο κόσμος εκεί μέσα και να απομονωθεί ο ένας απ’ τον άλλο.

Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι πολύ καινούριο, είτε πρόκειται για τα μέσα ενημέρωσης είτε για τη διαφήμιση ή τις τέχνες. Αυτό που είναι καινούριο είναι η κλίμακα εφαρμογής του στις μέρες μας. Προηγουμένως, αυτός ο ρόλος είχε ανατεθεί στους διανοουμένους, στους κατόχους της γνώσης.

Και στους ιερείς;

Ναι, ο Μέγας Ιεροεξεταστής του Ντοστογιέφσκι έδωσε ένα υπέροχο λογοτεχνικό παράδειγμα. Αυτό το ξαναβρίσκουμε στη Βίβλο, όπου ο «προφήτης» ουσιαστικά υποδεικνύει τον «διανοούμενο».

Τι εννοείτε ακριβώς με τον όρο «διανοούμενος»;

Αφορά μάλλον μια στάση, παρά μια κατηγορία ανθρώπων: αυτή που συνίσταται στην πληροφόρηση, τη σοβαρή σκέψη πάνω στα ανθρώπινα, τη σαφή έκφραση της αντίληψης και τη διορατικότητα.

Γνωρίζω ανθρώπους που δεν έχουν καμιά σχολική παιδεία αλλά είναι, τουλάχιστον στα μάτια μου, αξιοθαύμαστοι διανοούμενοι. Και γνωρίζω σεβάσμιους πανεπιστημιακούς και συγγραφείς που απέχουν πολύ από το να ανταποκριθούν σ’ αυτό το ιδανικό.

Οι «αναγνωρισμένοι διανοούμενοι» είναι ένα διαφορετικό ζήτημα. Με αυτόν τον όρο, εννοώ εκείνους που, μέσα στο δικό τους σύστημα εξουσίας, έχουν τιμηθεί με τον τίτλο των «υπεύθυνων διανοουμένων», εξάλλου έτσι ακριβώς χαρακτηρίζουν τον εαυτό τους στη Δύση. Καμιά φορά, τους αποκαλούν «τεχνοκράτες διανοούμενους», για να τους ξεχωρίσουν από τους «ανατρεπτικούς διανοούμενους» που σπείρουν την αναστάτωση και είναι «ανεύθυνοι».

Όταν μιλάμε για εχθρικές χώρες, γίνεται μια ανατροπή αξιών: καταγγέλλουμε τους τεχνοκράτες διανοουμένους, τους οποίους θεωρούμε «κομισάριους» και «γραφειοκράτες» και τιμούμε τους ανατρεπτικούς διανοουμένους, τους διαφωνούντες, που είναι περιφρονημένοι και κατατρεγμένοι στην ίδια τους τη χώρα.

Τέτοιες διακρίσεις υπήρχαν από την αρχαιότητα. Για παράδειγμα, στη Βίβλο υπάρχει μια αρκετά ασαφής εβραϊκή λέξη: νάμηι. Στη Δύση, μεταφράστηκε ως «προφήτης». Στην πραγματικότητα, υποδηλώνει το διανοούμενο. Εκείνοι που αποκαλούνταν προφήτες επιδίδονταν σε πολιτικές αναλύσεις και εκφωνούσαν κρίσεις σχετικές με την ηθική. Την εποχή της Βίβλου, ήταν μισητοί και περιφρονημένοι. Τους έριχναν στη φυλακή ή τους έστελναν στην έρημο, γιατί διαφωνούσαν. Αρκετούς αιώνες αργότερα, αναγνωρίστηκαν οι αρετές τους και τους θεώρησαν προφήτες.

Εκείνη την εποχή τιμούσαν τους κόλακες και τους υποκριτές κι όχι αυτούς που θα τιμούσαν πολύ αργότερα σαν αληθινούς προφήτες. Στον εικοστό αιώνα, υπάρχει το γένος των διανοουμένων που φυλακίστηκαν στη σοβιετική σφαίρα επιρροής και που δολοφονήθηκαν στην αμερικανική σφαίρα επιρροής. Για παράδειγμα, η περίπτωση των έξι Ιησουιτών από το Σαλβαδόρ που δεν γνωρίζει κανείς στην Ευρώπη γιατί σκοτώθηκαν από κομάντος εκπαιδευμένους από τους Αμερικανούς* κι αυτό βέβαια δεν είναι έγκλημα. Έχουν περάσει ακριβώς δέκα χρόνια από τότε και μόλις που θα βρείτε λίγες λέξεις στον Τύπο γι’ αυτούς τους φόνους. Είναι σκάνδαλο. Αλλά έτσι συνέβαινε πάντα στην Ιστορία.

Μπορείτε να ξαναμιλήσετε γι’ αυτούς τους χρόνους;

Στις 16 Νοεμβρίου 1989, έγινε μια φοβερή σφαγή στο Σαλβαδόρ. Ανάμεσα στα θύματα υπήρχαν έξι σπουδαίοι Λατινοαμερικάνοι διανοούμενοι, ένας από τους οποίους διεύθυνε το κυριότερο πανεπιστήμιο της χώρας.

Εκτελέστηκαν εξ επαφής από επίλεκτους κομάντος εκπαιδευμένους από τον αμερικανικό στρατό. Αυτοί οι μισθοφόροι κομάντος (της ταξιαρχίας Ατλακάτλ) αποτελούσαν μια ιδιαζόντως βίαιη συνισταμένη των δυνάμεων που έφεραν την ευθύνη για πάρα πολλές σφαγές στη χώρα, ειδικά για το φόνο του αρχιεπισκόπου Ρομέρο και για τη σφαγή δεκάδων χιλιάδων χωρικών.

Όταν έξι σπουδαίοι Λατινοαμερικάνοι διανοούμενοι δολοφονούνται από στρατιώτες εκπαιδευμένους από τους Αμερικανούς, είναι καταπληκτικό το να διαπιστώνεις πόσο αυτό δεν ενδιαφέρει κανέναν. Αντίθετα, αν ο Βάκλαβ Χάβελ μπει στη φυλακή, τότε όλος ο κόσμος ξεσηκώνεται.

Όμως κι ο Χάβελ πέρασε τέσσερα χρόνια στη φυλακή για τις ιδέες του!

Προφανώς ήταν σκάνδαλο και οι μεγάλες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στις οποίες συμμετείχαμε όλοι οι Δυτικοί ήταν απολύτως δικαιολογημένες. Όμως, η μεταχείριση των διανοουμένων μέσα στην αμερικανική σφαίρα επιρροής είναι πολύ χειρότερη από εκείνη που τους επιφύλασσε η μετασταλινική Ρωσία. Μα οι Ευρωπαίοι αδιαφορούν γι’ αυτό.

Λίγο μετά το φόνο αυτών των διανοουμένων του Σαλβαδόρ, ο Βάκλαβ Χάβελ ήρθε στις ΗΠΑ και μίλησε στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία που συγκεντρώθηκαν στο Κογκρέσο. Επευφημήθηκε από τους γερουσιαστές και τους βουλευτές τους οποίους αποκάλεσε αγωνιστές της ελευθερίας. Σε όλα τα μέσα ενημέρωσης, οι σχολιαστές ριγούσαν από θαυμασμό, «Ζονμε σε μια ρομαντική εποχή», έγραψε ο Άντονι Λιουις στους New York Tims, εκφράζοντας έτσι την κοινή γνώμη. Οι αρθρογράφοι του εγχώριου Τύπου αναρωτιόνταν γιατί οι ΗΠΑ δεν μπορούσαν να παρουσιάσουν τόσο αξιοπρόσεκτες προσωπικότητες, έτοιμες να μας καλύψουν με εγκώμια, ενώ μόλις είχαμε σκοτώσει έξι σπουδαίους διανοουμένους, χωρίς να λογαριάσουμε και χιλιάδες άλλους ανθρώπους. Ζούμε σ’ ένα σουρεαλιστικό κόσμο!

Φανταστείτε ότι στρατιώτες εκπαιδευμένοι από τους Ρώσους σκοτώνουν έξι Τσέχους διανοουμένους, μεταξύ αυτών και τον Χάβελ, και ότι μετά από μερικές εβδομάδες, ένας κομουνιστής από το Σαλβαδόρ πάει στη Ρωσία, μιλάει στη Δουμά και επευφημείται ζωηρά όταν συγχαίρει τους βουλευτές, που παραληρούν από ενθουσιασμό, για το ρόλο τους στην υπεράσπιση της ελευθερίας!

0 αμερικανικός Τύπος μίλησε γι αυτό;

Ένας φίλος μου έκανε μια έρευνα μέσω μιας βάσης δεδομένων, για να δει τι είχαν πει τα μέσα ενημέρωσης με την ευκαιρία της δεκάτης επετείου του φόνου αυτών των έξι Ιησουιτών, το 1999. Τα ονόματά τους δεν είχαν καν αναφερθεί στον αμερικανικό Τύπο. Γνώριζε ο κόσμος τα ονόματα αυτών των διανοουμένων, είχε διαβάσει τίποτα για το φόνο τους; Όχι. Αντίθετα, μπορούν να αναφέρουν ονομαστικά τους διαφωνουντες της Ανατολικής Ευρώπης; Σίγουρα ναι.

Οι θαρραλέοι διαφωνούντες θα πρέπει να τιμουνται, είτε είναι θύματα μιας αμείλικτης καταπίεσης μέσα στη σφαίρα επιρροής των εχθρών μας είτε δολοφονούνται κτηνωδώς μέσα στην αμερικανική σφαίρα επιρροής. Το ίδιο συνέβη στη Γαλλία με την υπόθεση Ντρέιφους. Σήμερα, λέμε πως οι διανοούμενοι υποστήριξαν τον Ζολά, μα, στην πραγματικότητα, εκείνη την εποχή η πλειονότητά τους υποστήριζε την κυβέρνηση.

Λέτε συχνά πως ο ρόλος των διανοουμένων έπρεπε να είναι η έκφραση της αλήθειας. Πως ορίζετε την αλήθεια;

Πάρτε αυτό το βιβλίο: Είναι πάνω στον καναπέ. Είναι λοιπόν αλήθεια αν πούμε ότι αυτό το βιβλίο είναι πάνω στον καναπέ. Αυτή είναι η αλήθεια. Μια δήλωση είναι αληθινή όταν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα. Οι αληθινές δηλώσεις δεν διαμορφώνονται εύκολα, αλλά αυτό είναι ένα άλλο πρόβλημα. Όταν προσεγγίζετε μια ακριβή ερμηνεία, προσεγγίζετε την αλήθεια.

Κάθε εποχή και η ηγεσία της

                                                             Του Ολύμπιου Δαφέρμου

Έχει παρατηρηθεί ιστορικά ότι όταν οι κοινωνικές διεργασίες εγκυμονούν το νέο, το ελπιδοφόρο, όταν οι άνθρωποι κινητοποιούμενοι οραματίζονται μια ανθρωπινότερη κοινωνία, τότε εμφανίζεται και η αντίστοιχη ηγεσία , η οποία εκφράζει αυτή την ελπίδα. Μια ηγεσία που καταγράφεται θετικά στην ιστορία.

Το αντίθετο συμβαίνει σε εποχές παρακμής. Όπως σήμερα στην Ελλάδα, που ο διεθνής νεοφιλελευθερισμός και η ντόπια οικονομική και πολιτική ελίτ βύθισαν τη χώρα σε μια απίστευτη παρακμή. Οι παρακμιακές εποχές αναδεικνύουν παρακμιακούς ηγέτες. Κυνικά, ανήθικα και τυχοδιωκτικά άτομα ερίζουν και κατακτούν την εξουσία. Αδιαφορούν για τις ανάγκες της κοινωνίας και υπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα και εκείνα της ισχυρής οικονομικής ελίτ. Αυτό συμβαίνει σήμερα στη χώρα. Για να το διαπιστώσει κανείς δεν χρειάζεται τίποτα παραπάνω από το να παρακολουθήσει  τις δηλώσεις του Αδώνιδος και της Βούλτεψη, τα μεγάφωνα των Σαμαρά και Βενιζέλου. Ο πολιτικός τους λόγος είναι παράδειγμα προς αποφυγή. Τρομοκρατούν- ίδιον των ολοκληρωτικών καθεστώτων-, χαρακτηρίζουν, υβρίζουν, προσβάλουν, ψεύδονται και παραποιούν την πραγματικότητα. Ακυρώνουν την όποια προσπάθεια πολιτικού διαλόγου. Αυτό είναι σήμερα το πρόσωπο της εξουσίας. Συνιστούν με το λόγο και τις πράξεις τους τον ορισμό της παρακμής. Επιβεβαιώνουν κάθε στιγμή αυτό που μας διδάσκει η ιστορία.

Ας ελπίσουμε ότι η αφύπνιση της κοινωνίας, όχι μόνο κατά την εκλογική διαδικασία, θα αναδείξει μια άξια άλλη πολιτική ηγεσία που θα στείλει στο υπόγειο της ιστορίας τους παρακμιακούς ηγέτες και τους, κενού περιεχομένου, τηλεπολιτικούς.  
Δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών στις 14-10-14

  

Πάρτι γερμανικών κολοσσών στην Ελλάδα: Δωροδοκίες και φοροδιαφυγή

12:38 | 30 Σεπ. 2014

Τελευταία ανανέωση 18:21 | 30 Σεπ. 2014

  

Μετά την αποκάλυψη της εκτεταμένης φοροδιαφυγής των γερμανικών αντιπροσωπειών γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιων BMW, Mercedes και OPEL στην Ελλάδα την περίοδο 2011-2014, προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις  για λαθρεμπόριο αυτοκινήτων και δωροδοκία αξιωματούχων του ελληνικού δημοσίου από τη μητρική εταιρεία της Mercedes το διάστημα 1998-2008.

Υπενθυμίζεται ότι το ΣΔΟΕ είχε καταλογίσει φοροδιαφυγή η οποία μαζί με τα σχετικά πρόστιμαυπολογίζεται σε 600 εκατ. ευρώ και αφορά αντιπροσωπείες της BMW , Mercedes και OPEL στην Ελλάδα την περίοδο 2011-2014. Ωστόσο, όπως δήλωσε σήμερα στο Κόκκινο, ο συνεργάτης του γερμανικού περιουδικού Spiegel Θοδωρής Κούβακας καθώς και ο Γιώργος Ανδρής από την εφημερίδα FM VOICE, η υπόθεση φαίνεται να λιμνάζει.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον ραδιοφωνικό σταθμό, από απόφαση δικαστηρίου της Κολούμπια προκύπτει ότι η μητρική εταιρεία της Mercedes, DAIMLER BENZ, κατά την περίοδο 1998-2008 δωροδοκούσε αξιωματούχους σε 22 χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, ώστε «εξασφαλιστούν συμβόλαια με κυβερνητικούς πελάτες - government customers- για τον αγορά οχημάτων της Daimler ύψους εκατοντάδων εκατ. ευρώ».

Στο μεταξύ, όπως ανέφερε ο υπεύθυνος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ για θέματα φορολογικής πολιτικής, Δημήτρης Γελάλης, το συνολικότερο θέμα της φοροδιαφυγής γερμανικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα -πέραν των αυτοκινητοβιομηχανιών- περιλαμβάνει και τη Hochtief (για την οποία με τελεσίδικη απόφαση του διοικητικού Εφετείου Αθηνών  υπάρχει καταδίκη καταβολής 170 εκατομμυρίων ευρώ για φοροδιαφυγή),την MDIA MARKT, τη SATURN και τη MAN.

Υπενθυμίζεται ότι η γερμανική εταιρεία Hochtief, που διαχειριζόταν το αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος», αποδείχθηκε ένας από τους μεγαλύτερους, ίσως και τον μεγαλύτερο, φοροφυγά στην Ελλάδα καθώς δεν έχει αποδώσει ΦΠΑ ύψους 600 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, μαζί με άλλες οικονομικές οφειλές της (σε ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ κ.λπ.) η συνολική οφειλή της Hochtief μπορεί να αγγίξει και το 1 δισ. ευρώ. 

Από το tvxs

Hochtief, ο γερμανικός κολοσσός ο μεγαλύτερος φοροφυγάς στην Ελλάδα

19:21 | 29 Σεπ. 2014

  

Η γερμανική εταιρεία Hochtief, που διαχειριζόταν το αεροδρόμιο «Ελ. Βενιζέλος», αποδεικνύεται σε έναν από τους μεγαλύτερους, ίσως και τον μεγαλύτερο, φοροφυγά στην Ελλάδα καθώς δεν έχει αποδώσει ΦΠΑ ύψους 600 εκατ. ευρώ. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών δικαίωσε το ελληνικό Δημόσιο στην πολύκροτη διαμάχη και πλέον ανοίγει ο δρόμος για τη διεκδίκηση των χρημάτων σχετικά με το «σκάνδαλο παρακράτησης του ΦΠΑ». 

Σύμφωνα με το Πρώτο Θέμα η δικαστική απόφαση καθιστά πλέον τον γερμανικό κολοσσό τον μεγαλύτερο «εν ενεργεία» μεγαλοοφειλέτη και φοροφυγά στη χώρα μας. Μαζί με άλλες οικονομικές οφειλές της (σε ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ κ.λπ.) η συνολική οφειλή της Hochtief μπορεί να αγγίξει και το 1 δισ. ευρώ. Για την υπόθεση, που είχε φτάσει και στα βρετανικά δικαστήρια, το Διοικητικό Εφετείο έκρινε πως παρά τη λεόντειο σύμβαση που πέτυχε να συνάψει το 1992 για να αναλάβει να κατασκευάσει το νέο αεροδρόμιο, η γερμανική διοίκηση της Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών έκανε κακή χρήση της εξαίρεσης από ΦΠΑ που δικαιούνταν για συγκεκριμένες μόνο δραστηριότητές της, αλλά παρανόμως την επεξέτεινε και σε όλες τις άλλες.

«Τα τελευταία 7 χρόνια έχουν γίνει τουλάχιστον δύο φορολογικοί επανέλεγχοι από επιτροπές, με πορίσματα ελεγκτών του ΔΕΚ, αλλά και από οικονομικούς επιθεωρητές, από τους οποίους διαπιστώθηκε ότι ο ΦΠΑ που έπρεπε να αποδώσει η εταιρεία ξεπερνά τα 250 εκατ. ευρώ (και άλλα τόσα για πρόστιμα και προσαυξήσεις που φτάνουν στο 120%). Ελέγχθηκε, λόγου χάρη, για το πάρκινγκ που επινοικίαζε σε ελληνική εταιρεία και διαπιστώθηκε ότι, αν και όφειλε να χρεώνει ΦΠΑ, δεν τον απέδιδε στο Δημόσιο. Για μη απόδοση ΦΠΑ ένας Ελληνας φορολογούμενος θα κινδύνευε και με φυλάκιση. Η Hochtief όμως επεδείκνυε μια σχεδόν αποικιοκρατικού τύπου συμπεριφορά, αρνούμενη να συμμορφωθεί στον έλεγχο της Εφορίας και στον ελληνικό νόμο».

Στο ίδιο δημοσίευμα αναφέρεται πως η «απόφαση σταθμός» του Διοικητικού Εφετείου δημοσιεύτηκε την περασμένη Δευτέρα και θεωρείται πλέον άμεσα εκτελεστή. Το επόμενο βήμα θα είναι μόλις την παραλάβει η αρμόδια ΔΟΥ να βεβαιώσει για είσπραξη σε βάρος της Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Α.Ε. ποσό που εκτιμάται πως θα ανέλθει ή και θα ξεπεράσει τα 500 εκατ. ευρώ για τον ΦΠΑ και τα πρόστιμα που η Hochtief  όφειλε αλλά αρνούνταν να καταβάλει, επιμένοντας να υποστηρίζει μάλιστα πως δεν χρωστάει τίποτε στο Ελληνικό Δημόσιο.

«Ερωτήματα γεννώνται όμως για το πότε και ποιος θα πληρώσει τελικά τα χρέη αυτά. Τα πράγματα περιπλέκει το γεγονός ότι πριν από ενάμιση χρόνο τα αφεντικά της γερμανικής εταιρείας στο Εσσεν προνόησαν να «απογειωθούν» από τη χώρα μας, πουλώντας σε καναδικό fund το μερίδιο που κατείχαν στη Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Α.Ε», αναφέρει το Πρώτο Θέμα και συμπληρώνει:

«Πάντως, το ακριβές ποσό που θα βεβαιωθεί παραμένει ανυπολόγιστο, καθώς δεν έχουν προσμετρηθεί ακόμη από την Εφορία οι χρήσεις μέχρι το 2013. Η είσπραξη μπορεί να γίνει μέσω ρύθμισης από τα μελλοντικά κέρδη του αεροδρομίου (φέτος καταγράφεται αύξηση αφίξεων 25%). Μέχρι σήμερα, πάντως, το Ελληνικό Δημόσιο δεν έχει ασκήσει μέτρα είσπραξης και κατασχέσεις, ούτε έγινε ποτέ συμψηφισμός, όπως θα έκανε για κάθε Ελληνα πολίτη που παρακρατά τον ΦΠΑ».

Τι ορίζει η δικαστική απόφαση

Με βάση την απόφαση που εξέδωσε το Διοικητικό Εφετείο, αποτελούμενο από την πρόεδρο Εφετών Μαρίνα Πιπεράκη-Πρέκα και τους εφέτες Νικόλαο Παπαμιχαλόπουλο (εισηγητής) και Ελένη Ιατρού:

• Απορρίπτεται προσφυγή της Hochtief δικαιώνοντας την κρίση των φορολογικών αρχών της χώρας μας.
• Απορρίπτεται και καθίσταται άκυρη την απόφαση του βρετανικού δικαστηρίου που δικαίωνε τη Hochtief, τονίζοντας πως με βάση το Ελληνικό Σύνταγμα η Διαιτησία δεν έχει την εξουσία να σβήσει τα διοικητικά πρόστιμα που της έχουν επιβληθεί.
• Ακόμα και αν η εταιρεία προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η απόφαση του Εφετείου είναι δεσμευτική και εκτελεστή, ενώ το ΣτΕ μπορεί να την απορρίψει μόνο για τυπικούς και όχι για λόγους ουσίας.
• Καταρρίπτονται οι ισχυρισμοί της Hochtief ότι το Ελληνικό Δημόσιο παραβίασε την «καλή πίστη» ή το ευρωπαϊκό δίκαιο , απειλώντας να διεκδικήσει και να εισπράξει και αποζημίωση από τη χώρα μας.
• Από το tvxs

Η ιδεολογία της «ανάπτυξης» και το πρόταγμα της αποανάπτυξης

07:10 | 16 Σεπ. 2014

Τελευταία ανανέωση 16:31 | 16 Σεπ. 2014

Γιώργος Κολέμπας

  

Η ιδεολογία της «ανάπτυξης» και το πρόταγμα της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης, σαν απάντηση στην «ανάπτυξη» της ELDORADO στη Χαλκιδική.
Το παρακάτω κείμενο ήταν η εισήγηση του Γιώργου Κολέμπα στο θέμα «Η υποτιθέμενη λύση της «Πράσινης» ανάπτυξης και η προοπτική της αποανάπτυξης / τοπικοποίησης» στο 10ήμερο αγώνα των Σκουριών.

Πρώτα-πρώτα ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το τι θεωρούν «αυτοί»[1] σαν «ανάπτυξη:

Σύμφωνα με τον FAO, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων: 1,3 δισεκατ. τόνοι τροφίμων καταλήγουν κάθε χρόνο στα σκουπίδια και τις χωματερές, χωρίς να καταναλωθούν. Για να παραχθεί όλη αυτή η πεταμένη τροφή καλλιεργούνται κάθε χρόνο από τους αγρότες 14 δισεκ. στρέμματα, δηλαδή το 28% των συνολικών καλλιεργούμενων εδαφών. Όλη αυτή η διαδικασία θεωρείται για «αυτούς»  ανάπτυξη και πρόοδος, διότι όλη αυτή η πεταμένη παραγωγή και εργασία έχει συμβάλει στην αύξηση του ΑΕΠ των χωρών και του παγκόσμιου ΑΕΠ, καθώς και στην κερδοφορία κάποιων λίγων.

Αντίθετα, 800 εκατομ. μικροκαλλιεργητών -που παράγουν και μέρος αυτής της πεταμένης τροφής- υποσιτίζονται ή πεινάνε, επειδή τα προϊόντα τους εξάγονται και δεν καταναλώνονται από τους ίδιους. Αν αυτοί οι μικροκαλλιεργητές παρήγαγαν για τον εαυτό τους και τις κοινότητές τους, ικανοποιώντας τις ανάγκες σίτισής τους ανταλλάσσοντας μεταξύ τους, επειδή αυτό δεν θα φαινόταν στο ΑΕΠ- αφού δε θα πουλούσαν ή θα αγόραζαν την τροφή τους –θα εθεωρείτο από «αυτούς» οπισθοδρόμηση και όχι πρόοδος.

Ένα 2ο  παράδειγμα, το οποίο δείχνει καθαρά πόσο επιβαρύνει το περιβάλλον και πόσο αυξάνει το οικολογικό αποτύπωμα η παγκοσμιοποιημένη παραγωγή και κατανάλωση: για να παραχθεί σήμερα ένα παντελόνι Τζιν, που είναι το παντελόνι το οποίο φοριέται περισσότερο και παντού, τα συστατικά του έχουν ταξιδέψει κατά μ.ό. 19.000 χιλιόμ. πάνω στη γη. Αλλού π.χ. παράγεται το βαμβάκι, αλλού εκκοκίζεται, αλλού μετατρέπεται σε νήμα και ύφασμα, αλλού παράγονται τα κουμπιά του ή τα φερμουάρ, αλλού ράβονται όλα μαζί στο τελικό προϊόν και αλλού πουλιέται φθηνά ανά τον κόσμο.

Για όλο αυτό το ταξίδι ξοδεύεται τόση ενέργεια και έχουμε τόσες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, που η συμβολή του στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και την επακόλουθη κλιματική αλλαγή είναι τεράστια. Άρα είναι τεράστιο και το οικολογικό του κόστος, όμως επειδή δεν πληρώνεται, δεν φαίνεται πουθενά και δεν ενσωματώνεται στην τιμή του. Αν ενσωματωνόταν δεν θα μπορούσε να το αγοράσει κανείς και θα φαινόταν πόσο αδιέξοδος είναι ο σημερινός τρόπος παραγωγής του. Αντίθετα αν η ενδυμασία παραγόταν με τον παλιό τρόπο, στον αργαλειό ή στα τοπικά κλωστοϋφαντουργεία, τότε θα θεωρούνταν οπισθοδρόμηση.

Ένα 3ο παράδειγμα, που δείχνει και το αδιέξοδο της «πράσινης ανάπτυξης», αν αυτή δε συνδεθεί με τον αντικαταναλωτισμό και το ξεπέρασμα των αγορών και των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής και κατανάλωσης:  ο νέος πρόεδρος του Κ.Κ.Κίνας υποσχέθηκε- στο τελευταίο συνέδριο του κόμματος όπου εκλέχθηκε-ότι μέχρι το 2020 θα διπλασιάσει την αγοραστική δύναμη του μέσου Κινέζου καταναλωτή. Αυτό σημαίνει ότι μια πολυπληθής οικονομική ελίτ και μεσαία τάξη θα κάνει δικό της το δυτικό μοντέλο ανάπτυξης και κατανάλωσης. Σημαίνει π.χ. ότι όχι μόνο ένα αυτοκίνητο αλλά και περισσότερα ανά νοικοκυριό και στην Κίνα.

Ακόμα και αν όλα αυτά τα αυτοκίνητα είναι αντιρρυπαντικής τεχνολογίας(πράσινης ανάπτυξης δηλαδή), τα υλικά που θα χρειασθούν για να κατασκευασθούν και η ενέργεια για να κινηθούν θα είναι τέτοιου όγκου, που θα τινάξουν στον αέρα και τα τελευταία αποθέματα των ορυκτών καυσίμων του πλανήτη. Οι δε αντίστοιχες εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα θα οξύνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου σε τέτοιο βαθμό, ώστε η κλιματική καταστροφή θα είναι σίγουρο γεγονός μέχρι το 2050.

Την κλιματική αλλαγή δε θα μπορέσει να την αναχαιτήσει ούτε η «πράσινη ανάπτυξη», από τη στιγμή που θα διέπεται από την καπιταλιστική λογική. Αν π.χ. συνεχίζει να αυξάνεται η ζήτηση σε ενέργεια, σε καμιά περίπτωση δε θα μπορεί να καλυφθεί αυτή από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας(ΑΠΕ).

Το 2050 –για να έχουμε αναστρέψιμη κλιματική αλλαγή-θα πρέπει το 90% της απαιτούμενης τότε ενέργειας να καλύπτεται από ΑΠΕ . Θα είναι πρακτικώς αδύνατο να επιτευχθεί αυτό, αν δεν υπάρξει μείωση της ζήτησης, μείωση της βιομηχανικής παραγωγής και κατανάλωσης. Αν δεν υπάρξει αλλαγή του καταναλωτικού προτύπου, ιδίως στις «αναπτυγμένες» χώρες. Γιατί δε μπορεί να απαιτήσει κανείς από τις «φτωχές» χώρες να μην επιδιώξουν τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων τους.

Φάνηκε καθαρά τα χρόνια μετά τις συμφωνίες του Κυότο. Οι κυβερνήσεις που υπόγραψαν το πρωτόκολλο, συμφώνησαν ότι θα μειώσουν τις εκπομπές διοξειδίου μέσα από την αγορά και εξαγορά ρύπων. Στην 20ετία που ακολούθησε όχι μόνο δεν επιτεύχθηκε μείωση, αλλά είχαμε αντίθετα αύξηση των εκπομπών. Η «πράσινη ανάπτυξη» και το «πράσινο» New Deal, που προτείνουν οι Ευρωπαίοι Πράσινοι σαν λύση στην οικολογική και οικονομική κρίση, δε μπορεί να είναι η απάντηση από τη στιγμή που όλα θα καθορίζονται μέσω των «αγορών».

Βλέπουμε δηλαδή ότι και αν ένα μεγάλο μέρος του κεφαλαίου μετατραπεί σε «πράσινο» και κάνει «πράσινες» επενδύσεις, αλλά θα οργανώνει την κερδοφορία του με βάση την παγκοσμιοποιημένη αγορά, την ιδιοκτησία και τον εταιρικό τρόπο παραγωγής και διανομής για μεγιστοποίηση κερδών, δεν θα είναι μακροπρόθεσμη λύση. Το μόνο που θα καταφέρει ίσως θα είναι να δώσει μια χρονική παράταση στο αδιέξοδο, το οποίο αδιέξοδο μπαίνει από τα όρια του συνολικού πλανητικού οικοσυστήματος.

Ας δούμε όμως και ένα 4ο παράδειγμα που αφορά και στην Ελλάδα και ιδίως στη Χαλκιδική: πού κρύβεται το πραγματικό ELDORADO σε χρυσό και ασήμι; Στα ηλεκτρονικά απορρίμματα. Κάθε χρόνο χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρονικών συσκευών 320 τόνοι χρυσού, αξίας 16 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και 7.500 τόνοι αργύρου, αξίας 5 δισ.

Από όλο αυτό το χρυσάφι ανακτάται σήμερα μόλις το 10 με 15 τοις εκατό, ενώ το υπόλοιπο καταλήγει στις χωματερές, συσκευές που πάνε στα σκουπίδια περιέχουν 40 με 50 φορές περισσότερο χρυσό από ίση μάζα μεταλλεύματος που βγαίνει από τα ορυχεία, με τις γνωστές τραγικές μεθόδους που καταστρέφουν δάση, δηλητηριάζουν νερά κλπ. Ένας τόνος πλακέτες ηλεκτρονικών κυκλωμάτων περιέχει 200 γραμμάρια χρυσού και ένας τόνος κινητών τηλεφώνων περιέχει 300 γραμμάρια. Συγκριτικά, ένας τόνος μεταλλεύματος χρυσού περιέχει στην καλύτερη περίπτωση μόλις 5 γραμμάρια καθαρού μετάλλου.

Επίσης οφείλουμε να διορθώσουμε την εντύπωση που πιθανόν δημιουργείται ότι ο χρυσός είναι ένα μέταλλο που αναζητείται και εξορύσσεται χάρη των εφαρμογών του στη βιομηχανία. Aς μην ξεχνάμε ότι μόνο ένα 12% του χρυσού που εξορύσσεται ετήσια χρησιμοποιείται στη βιομηχανία και σε άλλες εφαρμογές, γύρω στο 74% πηγαίνει στην κατασκευή κοσμημάτων και 14% αποθηκεύεται ως «επένδυση» από ιδιώτες, οργανισμούς ή κρατικές τράπεζες.

Υπάρχουν, λοιπόν μέθοδοι εναλλακτικές της εξόρυξης αλλά δεν ικανοποιούν τη βουλιμική όρεξη των καπιταλιστών επενδυτών για υπερκέρδη. Οπότε η προτιμώμενη μέθοδος από αυτούς είναι η εξόρυξη. Η καταστροφή της γης και των ανθρώπινων κοινοτήτων είναι παράπλευρες απώλειες που δικαιολογούνται από το φετίχ της ανάπτυξης.

Αλλά ας μιλήσουμε και λίγο γενικότερα. Σήμερα το δόγμα για συνεχή ανάπτυξη-μεγέθυνση-επέκταση έχει γίνειιδεολογία, σχεδόν θρησκεία. Οι ιερείς αυτής της θρησκείας είναι οι κάθε είδους επιστήμονες που υποστηρίζουν ότι η επιστήμη θα έχει τις λύσεις σε όλα τα μελλοντικά προβλήματα της ανθρωπότητας. Οι αρχιερείς της είναι βέβαια οι καθεστωτικοί οικονομολόγοι. Αυτοί υποστηρίζουν ότι το σημερινό οικονομικό σύστημα μπορεί να αυξάνεται απεριόριστα. Παρουσιάζουν μια καμπύλη της οικονομίας που αυξάνεται εκθετικά-θα λέγαμε στα μαθηματικά-και πάει προς τα πάνω, προς το άπειρο. Κάτι τέτοιο είναι όμως αδιανόητο.

Αποσιωπούν το γεγονός ότι το οικονομικό σύστημα είναι ένα υποσύστημα του πλανητικού οικοσυστήματος. Και το τελευταίο είναι αποδεδειγμένα πεπερασμένο. Έχει περιορισμένες δυνατότητες και διαθέτει συγκεκριμένους πόρους βάζοντας όρια και στο υποσύστημα που είναι η ανθρώπινη οικονομία. Για να μη μιλήσουμε και για τις περιορισμένες δυνατότητες του ίδιου του ανθρώπου σαν εργαζόμενου. Δε γεννιέται ο άνθρωπος μόνο για να δουλεύει, έχει και άλλες ποιοτικές ανάγκες να επιδιώξει.

Αλλά οι οικονομολόγοι και οι καθεστωτικοί κοινωνικοί επιστήμονες μετατρέπουν αυτή την μαθηματική εκθετική καμπύλη σε ένα κατανοητό για τον «κοινό νου» μύθο. Τον μύθο της πίτας. Λένε: μπορούμε να μεγαλώνουμε συνεχώς την πίτα που έχουμε στη διάθεσή μας για φάγωμα. Έτσι θα αυξάνει και συνεχώς το κομμάτι της που αντιστοιχεί στον καθένα μας. Ανεξάρτητα από τις ανισότητες, όλοι θα είναι ευχαριστημένοι, αφού σταδιακά θα αυξάνονται οι δυνατότητες κατανάλωσης για τον καθένα.

Με αυτό τον μύθο εύκολα πείθονται οι πλειοψηφίες των πληθυσμών-και με τη βοήθεια των ΜΜΕ-ότι τους περιμένουν στο μέλλον κοινωνίες αφθονίας. Πείθουν εύκολα γιατί έχουν δημιουργήσει και ένα αντίστοιχο αυτής της ιδεολογίας σύστημα αξιών, το οποίο έχει ενσωματωθεί στην ατομική και κοινωνική συνείδηση. Λέγανε πάντα και συνεχώς: είσαι ό,τι έχεις και κατέχεις. Όσο περισσότερο δουλεύεις, τόσο περισσότερα χρήματα θα αποκτήσεις, τόσο περισσότερα πράγματα και υπηρεσίες μπορείς να έχεις στη διάθεσή σου για κατανάλωση. Να είσαι ο εαυτό σου και να πραγματώνεις τις επιθυμίες σου.

Με αυτά και με αυτά δημιούργησαν στον άνθρωπο-καταναλωτή μια ατέλειωτη σειρά επιθυμιών, που ικανοποιώντας τη μια του δημιουργόταν η επόμενη, μένοντας πάντα με ένα αίσθημα ανικανοποίησης. Πέρασαν από την οικονομία των υλικών αναγκών στην οικονομία των ατέλειωτων επιθυμιών και δημιούργησαν τον κυρίαρχο σήμερα ανθρωπολογικό τύπο του homo-economicus, που δέχεται ότι η ζωή αρχίζει και τελειώνει με την ατέλειωτη δουλειά και την ατέλειωτη κατανάλωση.

Όμως, αυτή η ιδεολογία και η ουτοπία των κοινωνιών της κατανάλωσης που την συνοδεύει, δέχεται μεγάλα πλήγματα με τη σημερινή συνολική κρίση του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού. Έχει βρεθεί σε αδιέξοδο στις αναπτυγμένες κοινωνίες της Δύσης-Βορρά, ξεκινώντας από τη Ν. Ευρώπη και ειδικά στη χώρα μας έχει «ναυαγήσει». Σε αντίθεση με την αφθονία που υποσχόταν, εδώ υλοποιείται πια η «φτωχοποίηση» και η συρρίκνωση των πολυπληθών μεσαίων τάξεων. Σε αντίθεση με το μεγάλωμα της πίτας κατόρθωσαν μόνο να τη «φουσκώσουν».  Και από το πολύ φούσκωμα είχαμε σπάσιμο της φούσκας.

Πως έγινε αυτό;

Το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο ηγήθηκε τα τελευταία χρόνια του καπιταλισμού και μέσα από το τραπεζικό σύστημα και τα χρηματιστήρια –χρησιμοποιώντας νέες μορφές χρήματος και δανείζοντας νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις-δημιούργησε ένα τεράστιο όγκο χρήματος σε παγκόσμιο επίπεδο, τη λεγόμενη «χρηματοπιστωτική φούσκα». Σύμφωνα με εκτιμήσεις κυκλοφορούν ετήσια 10πλάσιες χρηματικές αξίες από ό,τι πραγματικές, της πραγματικής οικονομίας(μερικοί τις ανεβάζουν μέχρι και το 17πλάσιο). Είχαμε τέτοιο δανεισμό, που το συνολικό χρέος σε παγκόσμιο επίπεδο το 2008 έφθασε στο 300% του παγκόσμιου ΑΕΠ.  

Το 2010 έπεσε λίγο, στο 263%(συνολικό χρέος 158 τρις δολ., ενώ το ΑΕΠ ήταν 60 τρις δολ.). Το σπάσιμο της χρηματοπιστωτικής φούσκας έδειξε ότι το ίδιο το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο δεν πιστεύει πια ότι η παγκόσμια οικονομία μπορεί να επιστρέψει αυτά τα χρέη.Δεν πιστεύει ότι θα μπορεί να αναπτύσσεται με τους ίδιους ρυθμούς που είχε προ κρίσης, δηλαδή ρυθμούς του 2-3%.

Κατά τη γνώμη μας η αδυναμία αυτή της παγκόσμιας πραγματικής καπιταλιστικής οικονομίας οφείλεται στους εξής παράγοντες:

1. Υπάρχει κορεσμός στην κατανάλωση στον «αναπτυγμένο» κόσμο. Παράδειγμα στη Γερμανία: ο μέσος γερμανός σήμερα, που έχει τη μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη, έχει στην κατοχή του περί τα 10.000 αντικείμενα, αλλά δεν έχει ούτε το χρόνο για να τα χρησιμοποιήσει, ούτε και τον χώρο για να τα αποθηκεύσει.  
2. Υπάρχει μια αντιφατική διαδικασία: α) Στον αναπτυγμένο κόσμο και αρχίζοντας από τη Ν. Ευρώπη- χρησιμοποιώντας σαν μηχανισμό πίεσης το χρέος- ακολουθούν πολιτικές λιτότητας και φτωχοποίησης των μεσαίων στρωμάτων(περνούν πλέον στους «από κάτω»). β)Στις λεγόμενες «αναδυόμενες» χώρες(Κίνα , Ινδία βασικά) αυξάνεται αντίθετα η αγοραστική πολυπληθών μεσαίων τάξεων, που διεκδικούν για τον εαυτό τους το δυτικό μοντέλο κατανάλωσης με όλα τα επακόλουθα(αύξηση της ζήτησης και των τιμών ενέργειας και πρώτων υλών).
3. Ο βασικός όμως λόγος είναι ότι τώρα έχει γίνει πια σε όλους καθαρό: υπάρχουν όρια και ελλείψεις στους φυσικούς παραγωγικούς πόρους του πλανητικού συστήματος, και στην ενέργεια και στις πρώτες ύλες. Υπάρχουν επίσης περιορισμένες δυνατότητες του πλανητικού οικοσυστήματος στην απορρόφηση των απόβλητων που εναποθέτει στο περιβάλλον το παραγωγικό-καταναλωτικό σύστημα. Η μη δυνατότητα απορρόφησης των αερίων του θερμοκηπίου π.χ., έχει αποσταθεροποιήσει το κλίμα και η τάση που υπάρχει είναι ότι μεταβαίνουμε σε ανθρωπογενή μεγάλη κλιματική αλλαγή.

Έτσι μπορεί να περιγραφεί το αδιέξοδο του καπιταλισμού σήμερα, ακόμα και με τη μορφή του «πράσινου». Η υπόσχεση για κοινωνίες αφθονίας τον έχει οδηγήσει να πέσει στην παγίδα που έστησε ο ίδιος στον εαυτό του. Αν συνεχίσει έτσι θα τινάξει στον αέρα τον πλανήτη. Θα έχουμε κατάρρευση και πτώχευση της Α.Ε. Γη,πράγμα που θα σημαίνει ότι δε θα είναι δυνατή οποιαδήποτε οικονομική δραστηριότητα για το κεφάλαιο. Ήδη έχουμε ξεπεράσει το σημείο από το οποίο έχει αρχίσει αυτή η κατάρρευση.

Μέχρι το 1960 το παγκόσμιο παραγωγικό σύστημα-καπιταλιστικό και μη-κατανάλωνε το 70% των πόρων που μπορούσε να αναπαράγει ετήσια ο ίδιος ο πλανήτης. Το 1980 έφθασε στο 100%, το 1999 στο 120% και το 2008-πριν τη κρίση-στο 130%. Αν επιστρέψουμε πάλι σε ρυθμούς ανάπτυξης 2-3%, τότε το 2030 θα φθάσει στο 200%. Θα χρειαζόμαστε δηλαδή δύο πλανήτες σαν τη γη για να μπορεί ο καπιταλισμός να πραγματώσει αυτά που υπόσχεται. Η μεγαλύτερη ουτοπία! Γιατί δεν υπάρχει κοντά μας άλλος τέτοιος πλανήτης για μετανάστευση το επόμενο διάστημα που μας μένει.

Περιορισμένος σε αυτό τον πλανήτη ο καπιταλισμός έχει δημιουργήσει ήδη για τις νέες γενιές των ανθρώπων όχι μόνο χρηματοοικονομικά χρέη, αλλά και οικολογικάχρέη.  Με την έννοια ότι οι επόμενες γενιές θα χρειασθεί να αποκαταστήσουν τα οικοσυστήματα με τέτοιο τρόπο, ώστε να αναπαράγουν το 100% τουλάχιστον των πόρων τους οποίους θα χρειάζονται οι ίδιες για να επιβιώσουν στο μέλλον.

Αν οι παγκόσμιοι δανειστές σήμερα επιμένουν στην πληρωμή των χρηματοοικονομικών χρεών θα απαιτηθούν από τις νέες γενιές τέτοιες αυξημένες οικονομικές δραστηριότητες και εργασία, που όπως προαναφέραμε θα οδηγήσουν μια ώρα αρχύτερα τον πλανήτη σε κατάρρευση, αν δεν έχει προλάβει ο ίδιος να εξαφανίσει το είδος άνθρωπος.

Η όποια σημερινή κακώς εννοούμενη «ευημερία» των γενιών μας υπονομεύει τις συνθήκες για την αυριανή «ευζωία» των μελλοντικών γενιών. Η παρούσα κατάρρευση των προσδοκιών που βιώνουμε και σαν ελληνική κοινωνία, είναι ένα μήνυμα ότι το «αύριο είναι ήδη εδώ», αν δεν αλλάξουμε ρότα φυσικά.

Βιώνουμε το αδιέξοδο του ελληνικού καπιταλισμού. Είχαμε από τη μια τη μανία της ελληνικής ελίτ για δρόμους, γέφυρες, λιμάνια, αεροδρόμια, στάδια ξενοδοχεία και εξοχικά. Από την άλλη τις απαιτήσεις της πολυπληθούς μεσαίας τάξης για μεγάλα αυτοκίνητα, σπίτια κ.λπ., καθώς και της αγροτιάς για επιδοτούμενα-ανταγωνίσιμα στην παγκόσμια αγορά-γεωργικά προϊόντα και μονοκαλλιέργειες.

Όλα αυτά οδήγησαν στο αποτέλεσμα να έχουμε σαν ελληνική κοινωνία εκτός από μεγάλο οικονομικό αποτύπωμα και ελλείμματα και μεγάλο οικολογικόαποτύπωμα. Είχαμε το 11ο μεγαλύτερο κατά κεφαλήν οικολογικό αποτύπωμα στον κόσμο, το 4ο μεγαλύτερο στην Ε.Ε. Ειδικά στη κατανάλωση νερού είχαμε το 2ο μεγαλύτερο στον κόσμο, λόγω της κακοδιαχείρισης των υδάτινων πόρων κυρίως στη γεωργία(87% των αποθεμάτων με υδροβόρες καλλιέργειες και αλόγιστο τρόπο ποτίσματος), αλλά και των «τρύπιων» δικτύων στις πόλεις(π.χ. στο Βόλο έχουμε 40-60% απώλειες στο δίκτυο). Γενικότερα καταναλώναμε σαν χώρα πόρους κατά 181% πάνω από το όριο βιωσιμότητάς της. Είναι φανερό ότι δε μπορούμε να συνεχίσουμε όπως μέχρι τώρα, ούτε να επανέλθουμε στην προ των μνημονίων υπερκατανάλωση.

Ποια θα μπορούσε να είναι η απάντηση

Πρώτα πρώτα θα χρειασθεί σε παγκόσμιο επίπεδο να διεκδικήσουμε τη συνολική διαγραφή χρεών.Παγκόσμια σεισάχθεια! Όχι άλλες «δόσεις» και δάνεια. Οι «παίκτες του παγκόσμιου καζίνου» έπαιξαν και έχασαν. Η σημερινή κρίση χρεών να λυθεί υπέρ των κοινωνιών και όχι υπέρ των «από πάνω»
Στη συνέχεια θα χρειασθεί να επιλέξουμε τη κατεύθυνση της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης. Να στηριχθούμε:

• Στις τοπικές οικονομίες
• Στην αυτοδυναμία των περιοχών και στις δίκαιες ανταλλαγές μεταξύ τους
• Στον επαναπροσδιορισμό των αναγκών και την ικανοποίησή τους όσο γίνεται λιγότερο μέσω των αγορών και με το μικρότερο δυνατό οικονομικό-οικολογικό αποτύπωμα
• Στη διαμόρφωση καινούργιων νοημάτων για τη ζωή, καθώς και στο να ξαναπιάσουμε το νήμα κάποιων παλιότερων που πάνε να χαθούν
• Να βασίσουμε τις κοινωνικές σχέσεις μας  στη γενναιοδωρία -αλληλεγγύη: όποιος φροντίζει για όλους φροντίζει και για τον εαυτό του(το αντίστροφο μας έφερε ως εδώ).
• Να επιδιώξουμε την ατομική εγκράτεια και να στηριχθούμε στην αφθονία των συλλογικών κοινωνικών αγαθών. Κριτήριο η κοινή χρήση πόρων και αντικειμένων και όχι η ατομική κτήση τους.
• Να κατανείμουμε δίκαια την κοινωνικά αναγκαία εργασία σε όλους, ώστε να αντιστοιχεί και λιγότερη στον καθένα.
• Να δημιουργήσουμε γενικότερα ένα νέο ανθρωπολογικό τύπο και ένα νέο πολιτισμικό πρότυπο που θα στηρίζονται στις κοινότητες και το κοινοτικό πνεύμα για κοινή χρήση των αγαθών καιισοκατανομή πόρων και εξουσιών με θεσμούς άμεσης δημοκρατίας

Ειδικά για την Ελλάδα:

• Στήριξη όσο γίνεται περισσότερο στους τοπικούς πόρους κάθε περιοχής και όσον αφορά στη Γεωργία στις τοπικές ποικιλίες και ράτσες
• Τοπική παραγωγή ποιοτική για τις ανάγκες κυρίως της αλυσίδας: αγρότης, κοινότητα, δήμος-περιφέρεια και επικράτεια και όχι οπωσδήποτε με κριτήριο το συγκριτικό πλεονέκτημα στη παγκόσμια αγορά
• Σύνδεση με την τοπική αγορά των μικρών αποστάσεων
• Μεγαλύτερη δυνατότητα συμμετοχής σε θεσμούς αυτοδιαχείρισης μικρής κλίμακας. Πιο εύκολος ο έλεγχος από την τοπική κοινωνία.
• Κοινοτική οργάνωση της καθημερινής ζωής. Να στηριχθούμε στις κοινότητες σαν κύτταρα της νέας κοινωνίας που επιδιώκουμε. Όχι μόνο στις χωρικές(αστικές ή της υπαίθρου), αλλά και στις επαγγελματικές, τις συνεργατικές, της αλληλεγγύης ή τις κοινότητες ενδιαφερόντων ή του διαδικτύου(π.χ. «κοινής χρήσης» κατοικιών, αυτοκινήτων, κ.λπ.)
• Να μετατρέψουμε τη χώρα σε ζώνη οικο-βιο-γεωργίας και ζώνη ελεύθερη από μεταλλαγμένα με ποιοτικά προϊόντα
• Να  αναβλαστήσουμε τα καμένα δάση, να αποκαταστήσουμε τις λίμνες ,τα ποτάμια, τους βιοτόπους(έλη), τις παραλίες.
• Να ξαναγίνουμε σε μεγάλο βαθμό κοινωνία των κάθε είδους παραγωγών, πολυλειτουργικών  οικο-αγροτών , οικο-παραγωγών-χειροτεχνών-μεταποιητών.
• Να αποκαταστήσουμε στη διατροφή μας το μεσογειακό διατροφικό μοντέλο με μείωση της κατανάλωσης κρέατος

Να στραφούμε σε:

• Οικοτουρισμό, ηλεκτροκίνηση, εξοικονόμιση ενέργειας, αποκεντρωμένες ΑΠΕ, ενεργειακή αυτονομία δήμων με δημοτικοποίηση μονάδων παραγωγής και δικτύου διανομής ενέργειας.
• Τοπικά βιομηχανικά οικοσυστήματα(απόβλητα μονάδων, επεξεργάσιμη ύλη για άλλες). Επανασύσταση της κλωστοϋφαντουργίας-βιομηχανίας ζάχαρης κ.λπ. Αυτοδιαχείριση και επαναλειτουργία σε νέα βάση από τους εργαζόμενους των επιχειρήσεων που κλείνουν.
• Εσωτερική μετανάστευση με συλλογικές μετεγκαταστάσεις ανέργων νέων των πόλεων στην περιφέρεια, σε χώρους αυτοπαραγωγής και αυτοδιαχείρισης. Οικο-κοινότητες με τη μορφή διευρυμένων οικογενειών(όχι γενετικής συγγένειας, αλλά ιδεολογικής συγγένειας), κύτταρα των μελλοντικών χωρικών κοινοτήτων-δήμων.
• Ομάδες παραγωγών, συνεταιριστικές-συνεργατικές δομές παραγωγωαναλωτών για απευθείας διακίνηση χωρίς μεσάζοντες, συνεταιριστικά-συνεργατικά μικρά μαγαζιά, δίκτυα διανομής και ανταλλαγής προϊόντων-υπηρεσιών με τοπικά νομίσματα.
• Να συρρικνώσουμε το συγκεντρωτικό κεντρικό και περιφερειακό κράτος(Καλλικράτης) μεταφέροντας δικαιοδοσίες και πόρους προς μια όσο γίνεται πιο αποκεντρωμένη Τοπική Αυτοδιοίκηση και κοινωνία.
• Ομάδες παραγωγών, συνεταιριστικές-συνεργατικές δομές παραγωγωαναλωτών για απευθείας διακίνηση χωρίς μεσάζοντες, συνεταιριστικά-συνεργατικά μικρά μαγαζιά, δίκτυα διανομής και ανταλλαγής προϊόντων-υπηρεσιών με τοπικά νομίσματα.
• Να συρρικνώσουμε το συγκεντρωτικό κεντρικό και περιφερειακό κράτος(Καλλικράτης) μεταφέροντας δικαιοδοσίες και πόρους προς μια όσο γίνεται πιο αποκεντρωμένη Τοπική Αυτοδιοίκηση και κοινωνία.

Απαντούμε στη κρίση δημιουργώντας τον κόσμο που θέλουμε, μέσα στον κόσμο που θέλουμε να ξεπεράσουμε !
Καταλήγοντας λοιπόν συνοπτικά: προτείνουμε να διαμορφωθεί «από τα κάτω» και από τους έλληνες «από κάτω» ένα απαραίτητο ρεαλιστικό και ελκυστικό πρόγραμμα για το ξεπέρασμα της κρίσης και συγχρόνως για τη μετάβαση σε μια μετακαπιταλιστική κοινωνία, που θα στηριχθεί:

• στην οικονομία των βιοτικών αναγκών όσον αφορά στο περιεχόμενο,
• στον συνεργατισμό-συνεταιρισμό όσον αφορά στις σχέσεις παραγωγής,
• στη συλλογική-κοινοτική-δημοτική ιδιοκτησία όσον αφορά στα μέσα παραγωγής,
• στην εγγύτητα και τις μικρές αποστάσεις όσον αφορά στο μικρότερο δυνατό οικολογικό αποτύπωμα,
• στην άμεση δημοκρατία των συνελεύσεων και των ανακλητών εκπροσώπων, όσο αφορά στις διαδικασίες αποφάσεων, πολιτικής θέσμισης και διακυβέρνησης.
• Εφαλτήρας για την οικονομία μπορεί να γίνει ο αγροδιατροφικός τομέας, ο τομέας ένδυσης-υπόδησης, ο ενεργειακός τομέας με αιχμή στις ΑΠΕ και ο τομέας του ήπιου οικοτουρισμού
• Εφαλτήρας για τη διαμόρφωση αντίστοιχης πολιτικής θέσμισης οιτοπικές ριζοσπαστικές κινήσεις πολιτών που παρεμβαίνοντας στις τοπικές κοινωνίες και συμμετέχοντας στις τοπικές εκλογές θα απαιτήσουν «συμμετοχικούς προϋπολογισμούς» στους δήμους.

Όσον αφορά στις Σκουριές:
Σε αντίθεση με την πρόταση καταστροφικής «ανάπτυξης» της Ελντοράντο:

• Ήπια διαχείριση του δάσους από δασικούς συνεταιρισμούς με παραγωγή από τη βιομάζα του-μαζί με τα αγροτικά υπολείμματα-καύσιμης ύλης με τη μορφή πέλετς, βιοαερίου και οργανικού λιπάσματος για τους αγρότες της περιοχής. Στη διαδικασία αυτή θα δημιουργηθούν περισσότερες θέσεις εργασίας από την εξόρυξη, καθώς και περισσότερα οικονομικά πλεονεκτήματα για την περιοχή.
• Ήπιο τοπικό τουρισμό: στα ξενοδοχεία και τους ξενώνες π.χ. χρήση τοπικών προϊόντων και τοπικών χεριών για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών
• Οι τοπικές κοινότητες και ο δήμος να γίνουν πρωταγωνιστές όχι μόνο στην αντίσταση προς την εξόρυξη, αλλά και στην στροφή προς την αποανάπτυξη της περιοχής.  

---

[1] Οι ιθύνοντες του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού